Big Mac

دوستانی که در شریف MBA می خونن یا خوندن و توفیق شرکت در درس استراتژی رو داشتن حتماً زیاد راجع به شرکت McDonalds خوندن. بقیه هم حتماً راجع به مک دونالد شنیدن (حداقل می دونید که مک دونالد Airline نیست!)اونایی هم که اینور آب بودن (بخونید اونور آب) حتماً مک دونالد به پستشون خورده و اونا هم به پست مک دونالد خوردن.

از مملکت عزیزمون که دست استکبار رو قطع کرده که بگذریم تقریباً به هر خرابشده ای در سراسر جهان سفر کنید می تونید مک دونالد گیر بیارید. چند وقت قبل داشتم به این فکر می کردم که چرا با اینهمه option خیلی وقتا سراغ ساندویچ مزخرف مک دونالد می رم با اون سس مزخرفش. جوابی که به ذهنم رسید اینه: aversion to ambiguity (اونطور که علمای Behavioral Finance می گن) یعنی اینکه آدم همیشه نسبت به چیزی که نمی شناسه بی میله و سعی می کنه به چیزایی که می شناسه قناعت کنه.

حالا نکته اصلی اینه که علی القاعده به هزار و یک دلیل منطقی، حتی قرمه سبزی که من توی هلند آشپزی می کنم با همون قرمه سبزی که اینجا می پزم کمی متفاوته، اما در مورد مک دونالد این قضیه تقریباً منتفیه. به این معنا که شما با احتمال قریب به یقین می تونید بگید که همون آشغالی که توی اروپا می خورید رو توی سنگاپور هم انتظار داشته باشید، به قول این رفقای آمریکایی ما: !It's the same shit everywhere من خودم جاهای خیلی مختلفی از جمله ماستریخت، آمستردام، پاریس، نیویورک و چند جای دیگه مک دونالد خوردم (البته ساندویچ فیله ماهیشو) و با رفقای آمریکاییم کاملاً هم نظرم!

به همین دلیل، وقتی یه رستوران مک دونالد می بینید حداقل می دونید که باید خودتونو برای خوردن چی آماده کنید و سورپریز نمی شید که خودش کلی مهمه و به نظر من یکی از مهمترین مزیت های رقابتی یا  core competency های شرکته که در موفقیتش کاملاً تأثیرگذاره. (دوستانی که استراتژیست هستن اگه مزیت های رقابتی دیگری در مورد شرکت می شناسن ما رو هم مطلع کنن)

برای اینکه مثل همیشه حس بهتری از قضیه پیدا کنید، مک دونالد یه ساندویچ همبرگر داره که به Big Mac معروفه. این ساندویچ علاوه بر اینکه استانداردهای مک دونالد رو از نظر کیفیت meet می کنه یه خاصیت دیگه هم داره و اون اینکه برای سنجش تئوری برابری قدرت خرید (Purchasing Power Parity) بکار می ره. برای دوستان غیر اقتصادی، قاعده برابری خرید ادعا می کنه که نرخ های ارز در جهتی حرکت می کنن که قیمت سبدهای کالای مساوی در کشورهای مختلف باهم برابر باشه (مثلاً اگه یه کوکاکولا در آمریکا 1 دلاره و نرخ ارز 1000 تومنه دقیقاً همون کوکاکولا در ایران 1000 تومن باید باشه)

نشریه Economist مدتی طولانیست که یه شاخص به نام Big Mac Index رو منتشر می کنه (لینک زیر رو باز کنید تا یه کم با شاخص بازی کنیم):

#footnote1>http://www.economist.com/finance/displaystory.cfm?story_id=11793125#footnote1

پایین صفحه یه جدوله که قیمت Big Mac رو در کشورهای مختلف زده و در ستون Implied PPP قدرت خرید دلار رو نوشته که بر اساس این پیش فرضه که قدرت برابری خرید همه جا یکسانه و به عبارت دیگه Big Mac همه جا یه قیمته. کنارش هم نرخ واقعی ارز مربوطه نوشته شده و در ستون آخر هم میزان گران یا ارزان بودن Big Mac رو در کشور مربوطه نوشته.

مثلاً نروژ (Norway) رو درنظر بگیرید. توی ستون آخر می گه که یه Big Mac تقریباً 121% گرونتر از اون چیزیه که PPP حکم میکنه.

دوستان فاینانسی که دنبال فرصتهای arbitrage هستن می تونن بزنن تو کار حمل و نقل Big Mac . یه ایده هم فروش قراردادهای option و future مربوط به Big Mac در بازارای مختلف می تونه باشه ......

 

/ 4 نظر / 94 بازدید
سعید

سلام وبلاگت روز به روز بهتر از دیروز شده انصافا یک سوال برام پیش اومد اینه که چرا مک دونالد قیمت همبرگرش تو جاهای مختلف دنیا با هم برابر است؟ اگه فرض کنیم که همه جا همبرگر کیفیتش یکی است قیمت عوامل تولید که تو کشورهای مختلف با هم برابر نیست ... چطوری مک دونالد تو هند و چین میتونه با رقباش رقابت کنه؟ مثلا با این نرخ ها مک دونالد تو ایران باید 3200 تومان قیمت بخوره ..... نکته عجیب تر برام اینه که تو غرب قیمت ها چقدر ارزون است در صورتی که فکر میکردم مثلا دستمزد کارگر اونجا 5 برابر ایران باشه

ِعلی ابراهیم نژاد

سلام سعید جان یکبار دیگه باید چیزی که نوشتم رو دقیق بخونی. در دنیای واقع همونطور که خودت گفتی واضحه که قیمت Big Mac نمي تونه توي نيويورك و ماستريخت يكي باشه و نيست. چيزي كه شاخص Big Mac مي گه اينه كه اگه PPP برقرار بود (Big Mac همه جا يه قيمت بود) نرخ ارز چقدر مي شد و اون رو با نرخ ارز واقعي مقايسه مي كنه.

سعید

درسته منم سوالم اینه که چرا اختلاف نرخ ارز واقعی با نرخ ارز با فرض برقراری ppp (ستون آخر) اینقدر کم است. تو چندتاشون یک رقمی است!

ِعلی ابراهیم نژاد

ببین تو US كلاً خوردني ارزونه و قيمتا زياد تقاوتي با مثلاً اروپاي شرقي نداره. عوضش توي اسكانديناوي و انگليس همه چي خيلي گرونه از جمله Big Mac!!